Το Τσερνομπίλ στοιχειώνει ακόμη τις ακτές της Μαύρης Θάλασσας...

Αναδημοσίευση από την αγγλόφωνη έκδοση της Hurriyet

Μετάφραση: Άμαστρις

Η συνεχιζόμενη απειλή από την έκρηξη στο πυρηνικό εργοστάσιο της Fukushima στην Ιαπωνία, φέρνει στο νου την καταστροφική έκρηξη που σημειώθηκε πριν από 25 χρόνια στο Τσερνομπίλ . Παρά το γεγονός ότι οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι εξακολουθούν να αρνούνται ότι το ατύχημα του Τσερνομπίλ αύξησε τα περιστατικά καρκίνου στην Τουρκία, οι γιατροί και οι κάτοικοι της Μαύρης Θάλασσας έχουν άλλη άποψη… 

Αν κι έχουν περάσει 25 χρόνια από την καταστροφική έκρηξη που σημειώθηκε στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ, τα αποτελέσματά της εξακολουθούν να παραμένουν έκδηλα στην περιοχή, και ιδιαίτερα στις τουρκικές ακτές της Μαύρης Θάλασσας. 

Είκοσι πέντε χρόνια μετά το περιστατικό, που συνέβη στις 26 Απριλίου του 1986, ο ακριβής αριθμός των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους λόγω της ακτινοβολίας στην οποία είχαν εκτεθεί, εξακολουθεί να παραμένει άγνωστος. Όμως ο αριθμός των κρουσμάτων καρκίνου, που έχουν διαπιστωθεί στην περιοχή, δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητος. 

«Έχω χάσει επτά μέλη της οικογένειάς μου από καρκίνο, μεταξύ των οποίων το σύζυγό μου, τη μητέρα μου, και τους δύο γιούς μου, που ήταν νεότατοι», δηλώνει η Meral Kara, κάτοικος Τραπεζούντας, «και τώρα περιμένω πότε θα έρθει η σειρά μου». 

«Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν πολλά κρούσματα καρκίνου στη γύρω περιοχή», δηλώνει ο Yalcin Emiralioğlu, δήμαρχος του Kemalpaşa, μιας μικρής πόλης στην επαρχία Αρτβίν, που εμφανίζει υψηλά ποσοστά καρκίνου. «Κι εγώ ο ίδιος έχω χάσει συγγενείς μου από τον καρκίνο». 

Στο δρόμο της επιστροφής…

«Τη δέσμευσή του ότι θα τεθεί ο ίδιος επικεφαλής και θα αναλάβει προσωπικά την ευθύνη για την υλοποίηση όλων των ενεργειών που απαιτούνται για την παραχώρηση από τις τουρκικές αρχές, την αναστύλωση  και  την απόδοση στους Σανταίους συμπατριώτες του  του υπό κατάρρευση αρχοντικού Μαντίδη,  που βρίσκεται στην ενορία Ισχανάντων της επτάκωμης Σάντας του Πόντου, εξέφρασε ο κ. Ιβάν Σαββίδης κατά τη διάρκεια συνάντησης γνωριμίας που είχε την Παρασκευή με αντιπροσωπεία της συντακτικής ομάδας του περιοδικού Άμαστρις…»

Η διώροφη κατοικία του ιδρυτή των πρώτων δημοτικών σχολείων της Σάντας,  Σπυρίδωνα Μαντίδη, χτίστηκε το δεύτερο μισό του 19^ου αιώνα στην ενορία Ισχανάντων και αποτελεί το μοναδικό σωζόμενο δείγμα της χαρακτηριστικής αρχιτεκτονικής των ονομαστών πετρόχτιστων αρχοντικών της Σάντας. Κι αυτό γιατί όσα από αυτά απέφυγαν την πυρπόληση  από τον τουρκικό στρατό το 1921 ή  δεν ανατινάχθηκαν με δυναμίτη  από τους ίδιους τους Σανταίους αντάρτες, προκειμένου να μη χρησιμοποιηθούν ως προκεχωρημένα φυλάκια εναντίον τους, κατέρρευσαν με το πέρασμα του χρόνου λόγω της εγκατάλειψης ή της πλημμελούς συντήρησής τους εκ μέρους των νέων κατόχων τους.

Τα τελευταία χρόνια το αρχοντικό του Σπυρίδωνα Μαντίδη κινδυνεύει με κατάρρευση και κάθε χρόνο που περνά η κατάσταση του  γίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνη. Η ομάδα του περιοδικού Άμαστρις επισκέφτηκε τον κ. Σαββίδη, και του ζήτησε να αναλάβει εκείνος την πρωτοβουλία ώστε να εξασφαλιστεί η μακροχρόνια παραχώρησή του οικήματος από την τουρκική κυβέρνηση, η αναστύλωσή του και η απόδοση του στους απογόνους των τελευταίων κατοίκων της Σάντας, προκειμένου να μπορούν όχι μόνο να το επισκέπτονται, αλλά και να διαμένουν σε αυτό κάθε φορά που επισκέπτονται την ιστορική τους πατρίδα.

Ο κ. Σαββίδης ζήτησε να πληροφορηθεί το νομικό καθεστώς που διέπει τα εγκαταλελειμμένα σπίτια της Σάντας, και όταν πληροφορήθηκε ότι το τουρκικό κράτος δεν έχει παραχωρήσει τίτλους ιδιοκτησίας για αυτά,   δήλωσε ότι αποδέχεται την πρόκληση, την οποία θεωρεί μέρος του προσωπικού του χρέους. Παράλληλα  τόνισε ότι αντιλαμβάνεται απολύτως τη δυναμική που θα προσδώσει αυτή η κίνηση στην υπό εξέλιξη τάση επανασύνδεσης των Ποντίων με την ιστορική τους πατρίδα, αφού θεωρεί πολύ πιθανόν ότι θα βρει μιμητές μεταξύ ανθρώπων από κάθε περιοχή του Πόντου, οι οποίοι θα ενθαρρυνθούν να θέσουν σε σταθερότερη  βάση τις επαφές τους με την πατρίδα τους.

Μεγάλη συναυλία για τα δύο χρόνια κυκλοφορίας του περιοδικού Άμαστρις.

ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012
ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΜΕΛΑΘΡΟΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΠΑΛE ΝΤΕ ΣΠΟΡ)
ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ 19:30. ΤΙΜΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ 5 ΕΥΡΩ
ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΙΣ ΔΙΑΤΙΘΕΝΤΑΙ ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ «ΙΑΝΟΣ»

Γιορτάζουμε τα 2 χρόνια κυκλοφορίας του Ποντιακού περιοδικού «Άμαστρις».
Τιμούμε το συνθέτη Μίμη Πλέσσα για το 40χρονο ενδιαφέρον του για τον Ποντιακό πολιτισμό.
Με τη συμμετοχή των Πέτρου Γαϊτάνου, Αρετής Κετιμέ και Κωνσταντίνου Τσαχουρίδη.
Ειδική συμμετοχή: Αντώνης Ρέμος
Προλογίζει ο Ιεροκλής Μιχαηλίδης.

Οικονομική κρίση και «μεγάλα» ποντιακά σωματεία…

Εδώ και πολλούς μήνες η ελληνική κοινωνία βρίσκεται στο επίκεντρο μίας οικονομικής κρίσης, όμοια της οποίας δεν είχε ζήσει εδώ και δεκαετίες. Μια κρίση η οποία φυσικά δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστο ούτε τον «εντός των τειχών» Ποντιακό Ελληνισμό, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της νεοελληνικής κοινωνίας. Θέλοντας να ερευνήσουμε τις επιπτώσεις αυτής της κρίσης στη ζωή της ποντιακής κοινότητας , αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε μια σειρά ειδικών δημοσιογραφικών ερευνών με θέμα τον αντίκτυπο της κρίσης σε διάφορες πτυχές της ζωής των Ποντίων (ποντιακά σωματεία, τύπος, κέντρα διασκέδασης, επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της διαχείρισης της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς). Κάνουμε λοιπόν την αρχή με ένα ρεπορτάζ που επιχειρεί να ανιχνεύσει τις επιπτώσεις της κρίσης στη λειτουργία των μεγαλύτερων και παλαιότερων από τα ποντιακά σωματεία, τα οποία ως κάτοχοι ακίνητης περιουσίας, πλήττονται ιδιαίτερα από τη μεγάλη επιβάρυνση της ακίνητης περιουσίας.

Η Μνήμη είναι δύναμη

του Κωνσταντίνου Φωτιάδη
Καθηγητή Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού
στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
Προέδρου του Κέντρου Ποντιακών Μελετών

Η φωτογραφική κυρίως έκθεση αλλά και τα άλλα θέματα που εκτίθενται σ’ αυτό το φιλόξενο χώρο του Δήμου Norwalk δεν καταγράφουν μόνο τον πολιτισμό που χάθηκε ή χάνεται, αλλά λειτουργούν και ως ιστορικά τεκμήρια της μακρόχρονης ζωντανής παρουσίας του Ποντιακού Ελληνισμού. Λειτουργούν ως ανίκητο οπλοστάσιο αιώνιας μνήμης, ως ζωντανοί μάρτυρες κατηγορίας της βιολογικής, ηθικής και πολιτισμικής γενοκτονίας, σε βάρος των Νεότουρκων και των Κεμαλικών.

Πέρασαν ενενήντα χρόνια από την περίοδο της καταστροφής, της γενοκτονίας, του ξεριζωμού και της προσφυγιάς. Ως σήμερα δεν τολμήσαμε να δούμε κατάματα της τραγωδία του ελληνισμού. Δεν αναδείξαμε τα βαθύτερα αίτια που οδήγησαν τον ελληνισμό της Μικρασίας στο θάνατο. Συνεργήσαμε εγκλωβισμένοι από την Πολιτεία και τους ιδεολογικούς μηχανισμούς της στην απαξίωση της Iστορίας μας. Δεν τολμήσαμε να διεκδικήσουμε το δικαίωμα στην ιστορική μνήμη. Μόνον εκδηλώσεις μνημοσύνων, δηλαδή επισφραγήσεις ληξιαρχικών πράξεων θανάτου της μνήμης  τελούσαμε. Στην ιστορική παρακμή του ποντιακού ελληνισμού καθοριστικό ρόλο έπαιξε και το πολιτικό κλίμα της πατρίδας μας, που ήταν πάντα εχθρικό και ταυτόχρονα κατασταλτικό. Η προσφυγιά, το Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας Βενιζέλου-Ινονού, η δικτατορία, ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος, ο εμφύλιος πόλεμος, η ξενοκρατία και η χούντα της επταετίας, δεν επέτρεπαν την ανάδειξη επικίνδυνων «διά την καθεστηκυίαν τάξιν» λευκών σελίδων της σύγχρονης ιστορίας μας. Η λογοκρισία και φυλάκισε τη μνήμη των προσφύγων της πρώτης γενιάς, με αποτέλεσμα να μην προβάλλονται και να μην αναδεικνύονται τα θέματα αυτά. Κι όταν λυτρωθήκαμε από τα καρκινώματα των πέτρινων χρόνων, ήρθαν τα κόμματα και κομματοπατέρες να εξαγοράσουν αντί πινακίου φακής ό,τι παρέμεινε ακόμη όρθιο και ζωντανό...

Στη μνήμη του καθηγητή Νεοκλή Σαρρή…

του Δημήτρη Πιπερίδη

Τον ομότιμο καθηγητή Κοινωνιολογίας της Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Νεοκλή Σαρρή, που πέθανε στις 19 Νοεμβρίου σε ηλικία 71 ετών μετά από πολυετή μάχη με τον καρκίνο, τον πρωτοάκουσα στο 3ο Παγκόσμιο Συνέδριο του Ποντιακού Ελληνισμού που συνήλθε το 1992 στη Θεσσαλονίκη. Από τότε υπήρξα σταθερός αναγνώστης του εξαιρετικού συγγραφικού του έργου, αλλά και μόνιμος σχεδόν τηλεθεατής των πάντα καίριων τηλεοπτικών του παρεμβάσεων. Χωρίς βεβαίως να φαντάζομαι ότι θα τον γνωρίσω κάποτε προσωπικά (έστω και από τηλεφώνου) κι ότι θα έχω την ευκαιρία να τον ακούσω να μου αφηγείται επί ώρες (και μάλιστα με εκείνο τον πολύ χαρακτηριστικό προσωπικό του τρόπο, τον γεμάτο παρεκβάσεις ακόμη πιο ενδιαφέρουσες από την κυρίως αφήγηση) σημαντικές στιγμές της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας της Τουρκίας, που έζησε από πρώτο χέρι.Η μεγάλη συνέντευξή του που δημοσιεύσαμε στο επετειακό 12^ο τεύχος του Άμαστρις, ήταν μια από τις κορυφαίες στιγμές της μέχρι σήμερα πορείας αυτού του περιοδικού, αλλά και μια από τις πιο ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις που έχω πάρει στη ζωή μου. Περισσότερο όμως και απ’ όσα μου είπε σε εκείνη τη συνέντευξη, θα θυμάμαι πάντα με εξαιρετική συγκίνηση τις πολύωρες συζητήσεις που είχαμε -πάντα από τηλεφώνου- στο περιθώριο αυτής της συνέντευξης. Συζητήσεις για θέματα όπως τα Σεπτεμβριανά του 1956, η προσωπικότητα του Αθηναγόρα (του οποίου υπήρξε πολιτικός σύμβουλος σε ηλικία μόλις 20 ετών), του παλαιού συμμαθητή του και σημερινού Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, οι περίπατοί του με τον Ισμέτ Ινονού όταν συμμετείχε -ο μόνος μη Τούρκος και μη μουσουλμάνος- στην εννεαμελή ηγεσία της νεολαίας του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος κ.α.